Artikelen

De familie van Tiggelen: (onder)zoeken in de 20e en 21e eeuw

.
Gebruikerswaardering:  / 2
ZwakZeer goed 

Staak II uit het overzicht van B.W. van Schijndel - de Familie van Tiggelen 1200-1940Het zoeken naar voorouders en in geval van deze website het zoeken naar de familie van Tiggelen / van Tiggelen is een activiteit die in de loop der jaren al veel mensen heeft ‘aangestoken’ . Daarbij zaten dan zowel naamdragers als niet-naamdragers. De bronnen om uit te putten zijn dus zeer divers. Uit deze diversiteit blijkt ook wel dat het stamboom onderzoek niet altijd een exacte wetenschap is en een activiteit die feitelijk nooit ophoudt. Al in de jaren 60 van de 20e eeuw is er groot onderzoek gedaan naar de genealogie van de familie van Tiggelen en alle verbasteringen zoals van Tichelen, van Tichelt en Vertyghelt. Dit onderzoek kreeg in de jaren ’70, ’80 en ’90 nog een aantal enthousiaste vervolgen waarbij steeds takken van enkele tientallen tot zelfs honderden nieuwe van Tiggelens werden toegevoegd. Dankzij de digitale technologieën is bij de start van de 21e eeuw de stamboom in diverse varianten op het Internet gepubliceerd.

Op deze stambomen worden nog bijna wekelijks vernieuwingen en verbeteringen doorgevoerd. Ook vandaag de dag is er nog steeds een enthousiast team bezig met onderzoek. Dit wordt mede aangevoerd door het feit dat veel regionale archieven tegenwoordig op het Internet direct in te zien zijn. In deze archieven zijn dan gedeeltelijke transcripties of volledige digitale fotokopieën van diverse registers opgenomen. Dit maakt het onderzoek een stuk eenvoudiger, laagdrempelig en helpt de kwaliteit van de gegevens te verbeteren, doordat de originele akten ingezien kunnen worden. Een gezonde ‘infectie’ met het ‘genealogie-virus’ nestelt zich dan al snel bij een enthousiasteling en vormt een boeiende hobby.

 


 

Periode 1200~1900, B.W. van Schijndel

Document: Genealogie der Familie van Tichelen 1200-1940
Publicatie: c.a. 1968
Archieven: bibliotheek Antwerpen, nr. K143-092 / Rijksarchief Brussel 8B02519

Zoals gezegd is het grootste onderzoek naar de genealogie van de familie van Tichelt / van Tichelen / van Tiggelen gedaan in de jaren ’60. Dit onderzoek, uitgevoerd door dhr. B.W. van Schijndel, in samenwerking met Henry van Tichelen voert ons al terug tot het jaar 1200. Van Schijndel was in die tijd een beroepsgenealoog en heeft het onderzoek uitgevoerd in opdracht van de kapitaalkrachtige familie van Tiggelen-Ide in België. Naast dit boekwerk heeft dhr. Van Schijndel in die periode diverse werken gepubliceerd. Uit de inleiding van het boek en de bronvermelding blijkt al wel de enorme diversiteit van de gegevens. Zo maakt dhr. Van Schijndel verwijzigngen naar (rijks)archieven in Brussel, Antwerpen, Brecht, Lier, Broechem, Contich, Ekeren, Den Haag, Den Bosch, Breda, Bergen op Zoom en nog enkele tientallen andere gemeenten en steden. Ook heeft dhr. Van Schijndel dankbaar gebruik gemaakt van werken van andere onderzoekers uit diezelfde periode, zoals Jaargetijdeboeken, regionale Geschiedenisboeken en onderzoekswerken voor andere families die banden hadden met de familie van Tiggelen.

In totaal tekent dhr. Van Schijndel in zijn boek een genealogie op van ruim 250 personen met de achter naam ‘van Tichelt’ (en alle verbasteringen) en zo worden er in totaal een kleine 400 individuen vernoemd. Dit zijn dan de echtgenoten, ouders van echtgenoten en kinderen met aangenomen achternamen. Grofweg bestrijkt dit boek de periode van 1200 tot 1900, beginnend bij Wouter van Tichelt en eindigend bij een aantal takken die zich uitstrekken tot in 1800 en 1900.


 

Periode 1200~1650, dhr. W. van Diggele

Document: De familie van Tichelt / van Tichelen – Zij spreken in protocollen
Publicatie: 1991
Archieven: eigen uitgave, o.a. in te zien bij Centraal Bureau Genealogie (Den Haag)

Sinds de uitgave van het werk van dhr. Van Schijndel is er tot op heden slechts één maal een uitgebreid controlerend onderzoek gedaan. Dhr. Van Diggele kwam bij het onderzoek naar zijn familienaam van Diggelen een aantal malen verschillende schrijfwijzen en verbasteringen tegen waardoor zowel de naam ‘van Dichelt’ en ‘van Ticgelen’ bij één echtpaar genoteerd werd in officiële akten. Uit deze verschillende schrijfwijzen ontstonden twee nieuwe staken met de achternaam ‘van Diggele(n)’ of ‘van Tichelen/van Tiggelen’.
Hierbij heeft dhr. Van Diggele echter nog géén aansluiting gevonden op de genealogie zoals die opgesteld is door dhr. Van Schijndel. Wel heeft hij tijdens zijn onderzoek een aantal fouten ontdekt in het onderzoek van dhr. Van Schijndel. Deze heeft hij, met een nauwkeurige onderbouwing, gecorrigeerd in een werk, waarin ook een nog niet aangesloten tak is opgenomen. Deze tak, beginnende bij Tieleman van Tichelt (Tyeleman) begint rond het jaar 1500 en gaat door tot voorbij het jaar 1600.

Op dit moment (begin 2010) is de genealogie van Tieleman van Tichelt nog niet opgenomen in de stamboom op deze website. Een aansluiting naar de familienaam van Diggele(n) is evenmin gevonden. De aanvullingen en wijzigingen die dhr. Van Diggele heeft op de genealogie van dhr. Van Schijndel zijn echter wél volledig verwerkt in de stamboom.


 

Periode 1600~1900, Dr. J.B. van Loon

Document: Wouwse Families XXVIII – van Tiggelen (17e en 18e eeuw)
Publicatie: c.a. 1975
Archieven: in privé bezit

Het tweede grote werk op zoek naar de van Tiggelens is gedaan door Dr. J.B. van Loon in zijn artikelenreeks ‘Wouwse Families’. In een van die artikelen ordent hij alle van Tiggelens die vanaf de tweede helft van de zeventiende eeuw in en rond het Brabantse dorp Wouw voorkwamen. De door dhr. Van Schijndel behandelde familie kwam in de dertiende eeuw te Rijsbergen voor en verplaatste zich in die eeuw en later in zuidelijke richting: Grobbendonck, Lier en Antwerpen. Enkele leden behoorden in de latere Middeleeuwen tot de Kempische adel.
Terwijl de Antwerpse tak uitstierf, splitste zich de Lierse in een tak te Wuest Wezel en Brecht en een te Westmalle, Broechem en omgeving. Een lijn van de Wuest Wezelse tak verplaatste zich later weer naar Loenhout.

In de tweede helft van de zeventiende eeuw ontmoeten we de eerste van Tiggelens onder Wouw en naaste omgeving. Pieter Huybrechts van Tiggelen, waarschijnlijk een zoon van de in de Genealogie der Familie van Tichelen op pagina 26 vermelde Huybrecht van Tichelen uit Loenhout, woonde omstreeks 1660 in het Oudland van Steenbergen, onder de parochie Wouw. Iets later komen verschillende leden van de Wuest Wezelse tak te Wouw (Westelaar) voor: deze tak verspreidt zich later o.a. naar Moerstraten en Roosendaal. Behalve leden van deze beide takken komen in de kerkelijke registers van Wouw uit de achttiende eeuw nog enkele van Tiggelens voor die door Dr. Van Loon niet met zekerheid in deze genealogie zijn te plaatsen.
In deze beschrijving weet Dr. Van Loon een passende aansluiting te vinden bij de genealogie van Van Schijndel. Deze aansluiting bevind zich rond het jaar 1625 bij Adriaen Peeters van Tichelt. Vanuit deze aansluiting bouwt Dr. Van Loon verder aan takken die zich ook weer uitstrekken tot in 1800 en 1900 en bevat een kleine 150 individuen.


 

Periode 1700~1850, L.C. Broeders

Document: Genealogie van Tiggelen
Publicatie: c.a. 1987
Archieven: in privé bezit

Dhr. Broeders is in het decennium vóór 1987 al met enige regelmaat gegevens aan het verzamelen over de familie van Tiggelen. Hoewel hij slecht ‘een halve van Tiggelen’ is heeft hij bij het onderzoek naar zijn eigen voorouders een grote hoeveelheid informatie verzameld over de familie van Tiggelen. Al deze gegevens worden uiteindelijk gebundeld ter gelegenheid van een tweede reünie van de familie van Tiggelen. Op zijn werk heeft dhr. Broeders veel positieve reacties ontvangen en zijn boekwerk werd gretig afgenomen door diverse familieleden.
Naast de genealogische gegevens heeft dhr. Broeders ook een aantal (kleine) wetenswaardigheden in zijn werk opgenomen. Hij verwerkt in eerste instantie een directe kopie van het werk van dhr. Van Schijndel en Dr. Van Loon. Bij deze laatste vindt hij een aansluiting in het jaar 1734, bij Wilhelmus (Willem) van Tiggelen. Van daaruit bouwt hij verder met een kleine 50 nieuwe individuen tot aan Christiaan van Tiggelen, geboren in 1849, gehuwd in 1875 met Johanna Hendriks.

Aangezien we met dit onderzoek al in het einde van de 19e eeuw zitten, is het nog maar een kleine stap om van daaruit verder te bouwen naar de huidige generaties in de 20e en 21e eeuw. De meeste mensen in deze generaties herinneren zich nog wel de namen van hun grootouders en eventueel overgrootouders. Deze inventarisatie resulteert dan ook eenvoudig in het volgende werk.


 

Periode 1850 tot heden, C.L. van Tiggelen

Document: Reünie familie van Tiggelen (Klaaswaal)
Publicatie: c.a. 1987
Archieven: in privé bezit

De plannen tot de reünie waren al een aanleiding voor dhr. Broeders om zijn gegevens op papier te zetten. Dhr. C.L. van Tiggelen gaat hier enthousiast op door met een inventarisatie van ‘de huidige generatie’, ook weer ter ere van de familie reünie. De uitvoering leidde tot het verzamelen van een aantal gegevens over de kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen en achter-achterkleinkinderen van zijn grootouders Christiaan van Tiggelen en Johanna Hendriks. Hun gezin bestond uit (maar liefst) 13 kinderen en resulteert (natuurlijk) in een uitgebreid nageslacht. In totaal weet dhr. C.L. van Tiggelen zo’n 54 kleinkinderen, 103 achterkleinkinderen en ruim 120 achter-achterkleinkinderen te traceren. Daarmee word de stamboom dus met nog eens meer dan 280 personen aangevuld. In totaal een kleine 500, als we alle aangetrouwde personen ook weer mee tellen.

In het werk voor de reunie worden ook nog wat interessante statistieken opgenomen:
Uit het overzicht betreffende degenen die onder de naam van Tiggelen zijn geboren dan wel onder een andere even respectabele naam, blijkt dat van generatie op generatie het overwicht van de niet-van Tiggelen’s toeneemt en de naam van Tiggelen in de verdrukking raakt.
De van Tiggelen’s maken met een totaal van 98 nog maar ruim 27% van de familie uit; de infiltratie van de andersgenaamden is opgelopen tot 260, ofwel bijna 73%.
Een schier onafwendbare ontwikkeling. Immers in de van Tiggelen-lijn stellen alleen de mannelijke nazaten de naam veilig; bij de vrouwelijke van Tiggelen’s daarentegen krijgen zowel de zonen als dochters een andere naam.
Andere factoren die van invloed (kunnen) zijn blijven hier buiten beschouwing omdat slechts één middel toereikend is om verdere afbrokkeling tegen te gaan en dat is specilisatie. Specialisatie bij de mannelijke van Tiggelen’s in zonen en wel op grote schaal wil het enig effect soreteren, want de ‘anderen’ zitten ook niet stil. Ter compensatie zij opgemerkt dat uit de rest van het overzicht blijkt dat 253 van de 358 familieleden (ofwel ruim 70%) een hoeveelhei van Tiggelen-genen met zich meedragen.


 

Lopende onderzoeken

Met hetzelfde enthousiasme dat in de jaren ’80 is ingezet heeft een aantal enthousiaste familieleden in de jaren ’90 een uitgebreide inventarisatie gedaan van iedereen die de achternaam van Tiggelen draagt. Deze inventarisatie, aangevoerd door dhr. K. van Tiggelen uit Etten-Leur kan beschouwd worden als een van de laatste grote genealogie onderzoeken over de familie van Tiggelen. Door het samenvoegen van historische onderzoeken en eigen onderzoeksresultaten wist dhr. K. van Tiggelen in eerste instantie 6000 personen samen te brengen, waar later nog eens een kleine 3000 personen aan toegevoegd werden. Deze laatste toevoeging was mogelijk, mede dankzij het werk van dhr. K. Lieshout uit Zundert. Deze persoon houdt zich druk bezig met het in kaart brengen van álle families in de West-Brabantse regio van Zundert.

Bij zijn onderzoeken heeft dhr. K. van Tiggelen veel ondersteuning gehad van familie leden en niet-familieleden in Nederland en België. Waaronder J. van Tiggelen uit Oirschot, J. van Tiggelen uit Houten, M. Gelten en vele anderen. Zijn onderzoeken hebben eind jaren ’90 hun weg gevonden naar de eerste digitaliseringen, waaronder het programma Aldfaer. Deze digitalisering heeft het mogelijk gemaakt om tussen 2000 en 2007 de eerste varianten van de stambomen te publiceren op het Internet.

Vanaf 2008 is de centrale stamboom als continue groeiend organisme gepubliceerd op Internet met het programma PHPGedView. Deze software maakt het mogelijk om direct op Internet aanvullingen en wijzigingen door te voeren en deze direct te publiceren. Hiervan maken K. van Tiggelen (Etten-Leur) en J. van Tiggelen (Houten) al enkele jaren dankbaar gebruik. In de lopende onderzoeken wordt ook gebruik gemaakt van de digitale ontsluiting van diverse (regionale) registers. Deze gegevens worden steeds stuk voor stuk toegevoegd aan de stamboom en voorzien van het nodige commentaar. Het betreft hier dan zowel controle en eventuele correctie van bestaande gegevens, evenals het toevoegen van volledig nieuwe takken. Op deze manier zijn in een kleine 2 jaar nog eens ruim 300 individuen toegevoegd over de periode van 1600 tot nu. Desondanks ziet het er naar uit dat het werk nog lang niet klaar is!


 

Grafisch overzicht van de onderzoeken

De hiervoor besproken onderzoeken dekken allemaal een periode van enkele decennia tot enkele eeuwen. Hiermee ligt er een enorm goede basis voor het volledig in kaart brengen van de stamboom en het aansluiten van voorheen nog niet aangesloten takken. De meeste onderzoeken hebben zich in de laatste 50 jaar afgespeeld en zijn ook in die perioden gepubliceerd. Om al het voorgaande nog eens grafisch weer te geven:

Onderzoeksperioden van werken gepubliceerd over de stamboom van de familie van Tiggelen / van Tichelen

Overzicht werken en publicaties over de familie van Tiggelen / van Tichelen

 

 


 

Status Quo begin 2010

Nu, Januari 2010, is de inventarisatie opgedeeld in zes individuele takken. De grootste tak begint bij Wouter van Tichelt. De overige vijf takken beginnen allemaal tussen 1600 en 1750. Alle takken lopen door tot in de huidige generatie. Sommigen helaas met een ‘uitstervend’ karakter. Een aantal interessante statistieken over de zes takken:

Stamboom 2e Poortvlietse tak 3e Poortvlietse tak SprangCapellense tak Tak vanaf Cornelis Joostenszoon Tak vanaf Roelant Tak vanaf Wouter van Tichelt
Aantal personen 284 37 65 276 271 9078
Mannen 132 (46,5%) 19 (51,4%) 34 (52,3%) 130 (47,1%) 119 (43,9%) 4584 (50,5%)
Vrouwen 150 (52,8%) 18 (48,7%) 31 (47,4%) 146 (52,9%) 152 (56,1%) 4479 (49,3%)
Aantal achternamen 86 17 24 102 78 2097
Aantal Gezinnen 88 14 23 100 84 3442
Vroegste geboortejaar 1720 (Jacobus van Tiggelen) 1750 (Jacobus van Tiggelen) 1765 (Neeltje van Driel) 1655 (Cornelis Joostenszoon van Tiggelen) 1600 (Jacobus van Tichelt) 1200 (Wouter van Tichelt)
Laatste geboortejaar 2004 (privé) 1859 (Gerard Jakob van Tiggelen) 2002 (privé) 2007 (privé) 1995 (privé) 2008 (privé)
Vroegste jaar van overlijden 1744 (Hubregt van Tiggelen) 1793 (Louwerina Linthout) 1847 (Gijsbert van Tiggelen) 1725 (Jacobus Corneliszoon van Tiggelen) 1652 (Jacobus van Tichelt) 1293 (Wouter van Tichelt)
Laatste jaar van overlijden 2005 (Cornelis Adriaan van Tiggele) 1910 (Jacobus van Tiggelen) 2007 (Cornelis van Tiggelen) 2006 (Piet van Tiggelen) 1996 (Anna Louisa van Tichelen) 2009 (Johanna Beerendonk)
Langst levende persoon 89 (Francina Flach) 89 (Jacobus van Tiggelen) 87 (Maria Faro) 97 (Pieternella van der Starren) 95 (Antonius Delcroix) 102 (Maria de Clerq)
Gemiddelde leeftijd bij overlijden 38 (man: 40, vrouw: 36) 43 (man: 46, vrouw: 40) 58 (man: 56, vrouw: 60) 61 (man: 58, vrouw: 64) 54 (man: 54, vrouw: 54) 53 (man: 51, vrouw: 55)
Gezin met meeste kinderen 10 (Cornelis Adriaan van Tiggele) 11 (Jacobus van Tiggelen & Cornelia Zuideweg) 6 (Marijnus van Tiggelen &Jacoba Kruijff) 9 (Jacobus van Tiggelen & Anna Ieveren) 12 (Joannes van Tichelen & Anna van Meel) 17 (CornelisPeijs + Cornelia Roelen)
Gemiddeld aantal kinderen per gezin 2.10 1.57 1.78 1.75 2.24 1.66

Een boeiend overzicht van in totaal een kleine 10.000 personen die tot de directe familie behoren of alleszins dicht bij de familie van Tiggelen / van Tichelen / van Tichelt hebben gestaan in de loop der jaren.


 

Hoe nu verder?

In de jaren 2008/2009/2010 zijn de volgende mijlpalen bereikt:

  • De zes stambomen, zoals opgemaakt door dhr. K. van Tiggelen uit Etten-Leur zijn overgebracht naar de website www.tiggelen.net
  • Alle personen uit het werk van dhr. Van Schijndel zijn ondergebracht in de stamboom van Wouter van Tichelt (dit was voorheen nog niet altijd het geval)
  • Alle correcties uit het werk van dhr. Van Diggele zijn doorgevoerd in de stamboom van Wouter van Tichelt
  • Er is een start gemaakt met het valideren en toevoegen van gegevens uit diverse digitale registers (daar waar dit nodig was om het werk van dhr. K van Tiggelen en dhr. Van Schijndel aan te vullen of te controleren)

Zoals al gezegd is het werk natuurlijk nooit af. Bij de families van Tiggelen die zich bezig houden met het huidige onderzoek liggen papieren naslagwerken die gecontroleerd en doorgevoerd moeten worden in de stambomen:

  • Wouwse Families van Tiggelen in de 17e en 18e eeuw (dr. J.B. van Loon), inclusief de aanvullingen en correcties van dhr. K. van Tiggelen uit Etten-Leur
  • Genealogie van Tiggelen (dhr. L.C. Broeders), controle van de gegevens en toevoegen van eventueel ontbrekende personen
  • Reunie familie van Tiggelen, Klaaswaal (dhr. C.L. van Tiggelen), inclusief aanvullingen die door diverse familieleden opgetekend zijn
  • Familie van Tiggelen / van Tichelen – Zij spreken in protocollen (dhr. W. van Diggele), met name de stamboom vanaf Tieleman van Tichelt.

Naast deze ‘papieren’ historie is er nog een haast onbeperkt aantal (digitale) archieven beschikbaar, waaronder het archief in het Centraal Bureau Genealogie (CBG), een familie archief van J.C.P. van Tiggelen met daarin interessante stukken over de Steenbergse tak en daarbij nog vele e-mails die met de regelmaat van de klok binnen komen.

Als u, na het lezen van dit artikel, ook geïnteresseerd bent geraakt in het genealogie onderzoek en graag uw bijdrage zou willen leveren, dan bent u van harte welkom. Ieder gegeven, ieder detail, groot of klein is van harte welkom. Het formaat maakt daarbij niet uit. Of het nu om 1 persoon gaat, of om een hele generatie. En of u het nu per brief of digitaal wilt aanleveren. Alles is van harte welkom! Uw eerste contact kunt u het snelst en eenvoudigst leggen via e-mail op: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..