Artikelen

In gesprek met... Peet van Tiggelen

. Gebruikerswaardering:  / 4
ZwakZeer goed 
Gepubliceerd op dinsdag 24 juni 2008 00:00
Geschreven door Jan van Tiggelen
Hits: 12323

Op verzoek van de voorzitter van De Vierschaer, een toevallige ontmoeting bij de bank, daarna een telefonische afspraak, zit ik op een morgen in het voorjaar van 2006 in de gezellige bungalow bij Peet van Tiggelen aan de koffie. Tenminste dat dacht ik, maar de koffie viel wat tegen. Niet de kwaliteit van het ‘bakkie’, maar het tijdstip van inschenken liet wat op zich wachten. Bij binnenkomst, zo rond de klok van tien uur vroeg Peet of ik koffie wilde met een warm worstenbroodje en dat wilde ik natuurlijk wel. Zo tegen twaalf uur zei Peet met enige ontzetting: „We zijn de koffie vergeten” ! Het geeft wel aan wat een machtige verteller hij is. We hadden nog maar juist de oorlog achter ons gelaten en ik had de hele morgen met open mond naar hem zitten luisteren.

 


 

De Beginjaren

Anna Maria Ijzermans, moeder van Peet omstreeks 1910Peet werd geboren op 22 oktober 1921 als zoon van Anna Maria IJzermans en Rumoldus van Tiggelen en kreeg als doopnamen Petrus Antonius Maria. Die doopnamen zouden in de rest van zijn leven een belangrijke rol spelen, want naast de roepnaam Peet wordt hij door de inwoners van Wouw vooral ‘De PAM’ genoemd. Vader Rumoldus (1881-1951) kwam van Vroenhout, moeder Anna (1885 -1949) was afkomstig uit Steenbergen. Een verhaal over de opa van Peet (Petrus van Tiggelen ) wil ik u niet onthouden, omdat het een beeld geeft over het leven van alle dag in de negentiende eeuw. Opa trouwde drie maal. Zijn eerste echtgenote was Wilhelmina Maatjens, die vier zonen het leven schonk. Zij stierf op 38-jarige leeftijd. Tien jaar na zijn eerste huwelijk trouwde hij met Helena de Nijs die hem vier kinderen schonk. Ook zij stierf op de veel te jonge leeftijd van 42 jaar. Het verhaal wil nu dat opa gezinsberaad hield en tot zijn vier zonen zei: „Een boerderij zonder vrouw dat kan niet, wie van jullie gaat een vrouw zoeken?” De zonen schijnen toen unaniem gezegd te hebben: “Doe jij het maar vader” en zo trouwde Petrus voor de derde maal, nu met Maria Schoonen. Zij kregen geen kinderen en opa stierf op 87-jarige leeftijd. Ditmaal overleefde hij z’n vrouw niet. De familie van Tiggelen bezit nog altijd twee boerderijen op Vroenhout.

Oorspronkelijk woonde het gezin van Tiggelen in de Nieuwstraat. Moeder beheerde er het café ‘De Zwarte Bles’ terwijl vader het beroep van veehandelaar uitoefende. In dat café woonde tussen 1914 en 1918 ook tante To, een zuster van Anna IJzermans. Zij was getrouwd met Arthuur de Belder en zij woonden in Eekeren in België. Arthuur werkte aan de ‘IJzeren weg’ (de Belgische spoorwegen) en werd bij één van de veldslagen om Ieper in de eerste wereldoorlog krijgsgevangen gemaakt. Na een krijgsgevangenschap van ongeveer vier jaar in Hannover kwam Arthuur in 1918 weer terug en vertrok ook tante To weer naar België. Naast tante To waren in het café, zoals overal in die periode, militairen en vluchtelingen ingekwartierd. Op de foto’s uit die tijd is steevast de vader van Peet tussen de twee zussen IJzermans te zien. Peet heeft wel eens aan zijn vader gevraagd wie nou eigenlijk zijn vrouw was. Het gezin van Tiggelen verhuisde kort voor de geboorte van Peet naar de Roosendaalsestraat, in de nabijheid van café Modern. Naast Peet had het gezin van Tiggelen nog een dochter, Wilhelmina (Mina). Zij was tien jaar ouder dan Peet en heeft hem voor een groot deel opgevoed. Mina trouwde met Jos Kouters en waren de uitbaters van café ‘Het Anker’. Later begonnen zij een bedrijf in landbouwmachines in Roosendaal. Op de vraag aan zijn moeder waarom er toch zoveel verschil in leeftijd zat tussen hem en zijn zuster antwoordde zijn moeder dat dat meer geluk dan wijsheid was. Daar kon hij het mee doen.


 

De School

Foto van Peet omstreeks 1930Zoals iedereen doorliep Peet in Wouw de lagere school. Onderwijzers uit die tijd, zoals bovenmeester Baeten, meester Withagen, meester Rommens, meester Hansen en niet te vergeten jufrouw Meijers, kan Peet zich nog goed herinneren. Ook de selectieprocedure om wel of niet naar het vervolg onderwijs te gaan was iets eenvoudiger dan nu. Geen CITO-toets, maar de bovenmeester maakte wel uit waar jouw toekomst lag. Criteria waren, volgens Peet, het kerkbezoek, de financiële situatie thuis in het gezin, de afkomst enz. Daardoor gebeurden rare dingen, zaken waar Peet zich nu nog druk om kan maken omdat het niet altijd strookte met zijn rechtvaardigheidsgevoel. Als voorbeeld noemde Peet een jongen bij hem uit de klas (Kees Suijkerbuik uit de buurt van het Anker) die met afstand de beste was van de klas. Zijn moeder was weduwe en Kees moest naar de boer vond meester Baeten.

 

Misschien vond zijn moeder dat ook wel maar daar had, volgens Peet, meester Baeten maar een andere regeling voor moeten treffen Het was aan boer Vos (de oud-wethouder van Roosendaal) te danken dat Kees na enkele jaren een plaatsje kreeg op de kandijfabriek in Roosendaal waar hij zich verder kon ontwikkelen en werk ging doen dat meer in overeenstemming was met zijn capaciteiten. Peet en Kees zijn op velerlei manieren elkaar altijd weer tegengekomen. Peet kon gelukkig ook goed leren en mocht naar de openbare Mulo in Roosendaal. Hij haalde daar de diploma’s Mulo A en B.


 

Aan het werk

Trouwfoto van Marie en Peet 15 juni 1948Zo rond het jaar 1937 kwam Peet met zijn diploma’s van school. Het was midden in de crisisjaren en bijna niemand had werk, laat staan dat ze zaten te wachten op een jongeman recht van de schoolbanken. Gelukkig was het gezin van Tiggelen niet echt arm en er waren ook maar twee kinderen. Vader besliste dat Peet, zolang er geen verandering kwam in het werkaanbod, maar verder moest gaan leren. Het werden twee jaar avondlessen boekhouden bij meneer van Geel uit de burgemeester Schoonheijtstraat in Roosendaal. Het centrale examen werd afgenomen in ‘De Doelen’ in Rotterdam en dat was een belevenis op zich voor een dorpsjongen uit Wouw. Het examen werd met goed gevolg afgelegd, maar werk was er nog steeds niet. Dan nog maar een cursus belastingconsulent er achteraan, maar nog steeds werd geen baan gevonden. Vader begon het beu te worden en wendde zijn netwerk aan zou men tegenwoordig zeggen.

Groot feest op de trouwdag van Marie en Peet bij de familie Pijs in Heerle.Vroeger werd meer gesproken over kruiwagens wat ook meer in overeenstemming was met die tijd. Het netwerk van vader bestond uit de leden van de schutterij en de biljartvereniging. Daar was ook de toenmalige gemeentesecretaris Verpalen lid van. Op de vraag van de vader van Peet of hij toch geen werk wist voor zijn zoon kon deze vertellen dat ze bij de gemeente van plan waren twee volontairs aan te nemen. Samen met Jozef van den Berg (zoon van de toenmalige postmeester) begon Peet in 1939 als ‘volontair ter gemeentesecretarie ’. Het salaris bedroeg 8 gulden en 88 cent per maand en Peet was van de straat. Op 29 september 1939 begon de mobilisatie van Nederland. De keuring van Peet stond al gepland in Middelburg, maar bij het uitroepen van de mobilisatie was hij nog te jong en uiteindelijk kwam er niets meer van. Bij het uitbreken van de oorlog had Peet al in de gaten dat een oorlog uiteindelijk, voor de werkgelegenheid, niet ongunstig uit hoefde te pakken. Niet iedereen was het daar op dat moment mee eens. Later bleek hij op het punt van de werkgelegenheid wel gelijk te krijgen, los van alle verschrikkingen die deze oorlog voor veel mensen met zich mee zou brengen. Peet was ondertussen derde ambtenaar ter gemeentesecretarie geworden onder de latere gemeentesecretaris Jack van Wezel. Toevallig zou het later ook zijn buurman worden in de Bergsestraat.


 

De oorlogsjaren

Burgemeester H.Willems speldt Peet op zijn 70e verjaardag de koninklijke onderscheiding Ridder in de orde van Oranje Nassau op vanwege zijn 32-jarig lidmaatschap van de gemeenteraad op 22 oktober 1991.In het begin van de oorlog werden overal wervende pamfletten door de Duitsers opgehangen om je te melden voor de bijvoorbeeld de ‘waffen SS’. Peet kreeg, met nog enkele anderen, van de toenmalige burgemeester Termeer de opdracht die pamfletten te verwijderen. Dat werd aangegeven bij de Duitsers en op een dag moesten de burgemeester, Jan Vriends, veldwachter Baeten en Peet zich melden bij de Sicherheitsdienst in Breda. Deze was gevestigd in de gebouwen van de KMA. Met de bus en de trein werd ’s morgens vertrokken naar Breda. Daar aangekomen werden ze aan de poort door de bewaking ontvangen met de woorden: “So, da sind die Herren aus Wouw". Na enige tijd gewacht te hebben op een gang werd Peet als eerste binnengeroepen door een officier met een schild op zijn borst waarop te lezen stond: Sicherheitspolizei. Er werd proces verbaal opgemaakt en Peet kon zonder het gelezen te hebben zijn handtekening onder dat proces verbaal zetten. Hij deed nog een poging het te lezen maar dat werd hem niet in dank afgenomen. Een klap voor zijn hoofd kon hij maar net ontwijken. Ook de anderen moesten later één voor één binnenkomen en kregen dezelfde behandeling. Men had afgesproken dat men zou samenkomen in het Oranje hotel in Breda om gezamenlijk terug te reizen naar Wouw. In de loop van de dag druppelden ze binnen in het hotel en waren allemaal erg onder de indruk. De opgelegde straffen varieerden van drie tot zes maanden gevangenisstraf. Bedrukt ging men terug naar huis, een onzekere toekomst tegemoet. Vooral voor de mannen met een gezin viel de reis naar huis zwaar. Thuis werd alvast gekeken naar mogelijke onderduikadressen. Uiteindelijk werd alleen de burgemeester later gestraft en voor lange tijd vastgezet in Sint Michielsgestel. Hij werd vervangen door een NSB-burgemeester uit Ossendrecht, Pol de Jong. Kort na het begin van de oorlog gingen zowel Jack van Wezel als Peet bij het verzet. Jack was commandant en Peet werd ondercommandant. Het was ook Jack van Wezel die bij Peet aandrong om op het distributiekantoor te gaan werken. Kees Timmermans was daar het hoofd van.

Het distributiekantoor was gevestigd in de oude school, waar nu de parkeerplaats is tussen de cafés Obelix en De Potter aan de Bergsestraat. Peet kreeg de opdracht naast het gewone werk voor zo’n 30 tot 35 mensen bonnen achterover te drukken. Die bonnen waren afkomstig van de mannen die voor de ‘Arbeitseinsatz’ naar Duitsland waren vertrokken. Die bonkaarten zaten in enveloppen waar Peet elke week de dan geldende bonnummers vanaf knipte. Die bonnen moesten vanzelfsprekend verzameld worden op een veilige plaats. Die veilige plaats was bij Piet Maas aan de Hilsestraat, nu Plantagebaan, in de buurt van de overweg. Daar werden de bonnen gesorteerd en gedistribueerd naar de diverse onderduikadressen. Die plaats bij Piet Maas was zo veilig omdat Piet besmet was geraakt met TBC, een in die tijd levensbedreigende ziekte waar veel mensen aan stierven. Hij lag in de tuin achter het huis in een soort blokhut in quarantaine. Op de deur hing een bord met daarop de waarschuwing TBC. Geen Duitser of NSB-er die daar naar binnen ging. Er was in die tijd altijd gebrek aan onderduikadressen en ook daar voor klopte men aan bij Piet Maas. Hij ging onmiddellijk akkoord met de toevoeging: “Hoe gevaarlijker hoe liever". Hij kreeg wat hij vroeg en er werden twee marinemensen ondergebracht. Het waren Kees Bals uit Wouw (zoon van schoenmaker Bals aan de markt) en Jack Vilvooie?? uit Roosendaal, twee bemanningsleden van Nederlandse onderzeeboten met verlof die niet meer op tijd naar hun schip terug konden keren. Het betrof waarschijnlijk de K17 en de K18 die beiden in Indonesische wateren voeren. De K17 liep op 21 december 1941 in de golf van Siam op een mijn, waarbij alle 36 bemanningsleden de dood vonden. De K18 werd uiteindelijk in 1945 door de Jappen tot zinken gebracht. Achteraf was het voor die marinemensen nog zo slecht niet dat ze in Wouw zaten ondergedoken. Piet Maas die al die tijd grote risico’s liep met het onderbrengen van de onderduikers had nog één grote wens. Hij wilde heel graag een Engelse piloot onderdak bieden. Die kans kreeg hij toen bij ‘De Zeezuiper’ een Engelse piloot werd opgepikt en werd overgebracht naar Piet Maas. Deze man had echter instructies zo snel mogelijk via Antwerpen en Zwitserland terug te keren naar Engeland en wilde niet langer dan een nacht blijven. Toen Peet zijn verhaal vertelde, liepen bij hem de emoties hoog op en stonden de tranen in zijn ogen. "Een held was Piet Maas", zei hij, "waar veel te weinig aandacht aan geschonken is na de oorlog". Er zouden nog enkele helden volgen in het verloop van het gesprek. Soms ontstonden tussen onderduikers en degene die hen onderdak boden conflicten. Zo ook hier. De twee marinemensen werden later nog ondergebracht bij onder meer Ariaan Backx in de Boomhoeve, Geert van Agtmaal in de Spellestraat, A. Suykerbuyk in de Bergsestraat, Ant. Machielse in de Roosendaalsebaan, Jac Jonkers in Wouwse Plantage en Franken in Moerstraten.

De hele oorlogsperiode is Peet werkzaam gebleven bij de Distributiedienst. Voor het verzet was hij verbindingsman tussen Roosendaal en Bergen op Zoom. In Roosendaal was zijn contactadres ene meneer Robinson, inspecteur van de belasting. Soms ook een adres in de Vrouwemadestraat maar daar wilde de naam hem niet meer van te binnen schieten. In Bergen op Zoom moest hij op de Noordsingel nr.1 zijn, bij Ir. Juten, een van de kopstukken van het verzet in Bergen op Zoom. Op een avond moest Peet voor het verzet naar Bergen op Zoom. Onderweg, ter hoogte van het nu aanwezige crematorium, werd hij aangehouden door twee NSB-ers met een jachtgeweer. Hij aarzelde geen moment en haalde zijn pistool uit zijn zak. Tot zijn opluchting zetten de twee mannen het onmiddellijk op een lopen. Toch zou in Bergen op Zoom groter gevaar wachten. Hij ging deze avond niet direct naar zijn contactadres Noordsingel 1, maar fietste eerst langs de familie Aarnoudse bij de Sint Jozefkerk (in de volksmond de Joorenkerk) .Daar werd Peet gewaarschuwd niet naar de Noordsingel te gaan, omdat op dat moment een inval van de Duitsers bezig was. Volgens Peet zijn daar toen zeker tien mensen opgepakt en uiteindelijk naar het concentratiekamp Dachau gebracht. Er keerden van deze groep wel mensen levend terug uit Dachau, maar hoeveel er dat waren wist Peet zich niet goed meer te herinneren. In de beginperiode van de oorlog zei Jack van Wezel op een dag tegen Peet, (Pol de Jong uit Ossendrecht was ondertussen als NSB-burgemeester in Wouw aangesteld): "Wij gaan met de burgemeester praten, anders wordt het voor ons veel te gevaarlijk om te werken". Peet vond dat geen goed plan, twee mensen van de ondergrondse die gingen praten met een NSB- burgemeester. Maar Jack hield voet bij stuk en er werd een afspraak met de burgemeester gemaakt. Peet kon het zich nog herinneren als de dag van gisteren. Hij met Jack van Wezel aan de ene kant van de tafel en de burgemeester aan de andere kant. Jack nam het woord en zei zonder blikken of blozen: " Burgemeester wij willen opening van zaken geven en met U goede afspraken maken. Wij zijn bij de ondergrondse in Wouw, ik ben de commandant en Peet is mijn ondercommandant. Als de oorlog door jullie verloren is, want dat gaat gebeuren, zullen wij zorgen dat U fatsoenlijk behandeld wordt. In de tussentijd laat U ons met rust en waarschuwt U ons als er in de gemeente wat staat te gebeuren dat gevaar oplevert voor ons". "Het bleef wel 10 minuten stil", zei Peet. Toen ging de burgemeester, tot zijn stomme verbazing, akkoord met hun voorstel. "Natuurlijk", zei Peet, "was de burgemeester in de oorlog fout en werkte hij met de Duitsers mee, maar ons heeft hij altijd gewaarschuwd als er onraad was". De burgemeester had wat hem betreft woord gehouden. De burgemeester beschermde hem ook toen op een nacht, Peet woonde in die tijd nog bij zijn ouders in de Roosendaalsestraat, er een Duitse soldaat naast zijn bed stond en hem opdracht gaf zich te melden op het gemeentehuis voor de ‘Arbeits-Einsatz’ in Duitsland. Nadat Peet hem verteld had dat hij op het gemeentehuis werkte, vertrok hij weer. Het was voor Peet een spannend moment. Als lid van de ondergrondse had hij altijd een pistool bij en ook die nacht lag dat pistool onder zijn bed. Gelukkig gebruikte hij het niet, maar een spannend moment vond hij het tot op de dag van vandaag. Zonder het goed te willen praten kon Peet toch enig begrip opbrengen voor sommige mensen die zich bij de NSB aansloten. De meeste mensen waren straatarm, kwamen recht uit de crisis van de dertiger jaren en zaten dikwijls zonder werk. Het was in veel gevallen uit pure armoede dat men zich bij die club aansloot. Op de vraag na de oorlog aan een ex-NSB-er waarom hij bij de NSB was gegaan, zei deze: “Ik moest wel, want de duivel zat elke dag op mijn rug".


 

Nog meer oorlogsverhalen

Peet en een Britse bevrijder bij een tentoonstelling over de Tweede wereldoorlogOp een dag was er veel militaire drukte op de Markt in Wouw. De Markt zag er overigens anders uit dan tegenwoordig. Een groot deel was veranderd in loopgraven. De drukte werd veroorzaakt door een bezoek van Himmler, die de troepen kwam inspecteren. Peet vond dat wel interessant en ging een kijkje nemen. Voor hij het wist stond hij met een pistool in zijn zak, schouder aan schouder met een van de grote kopstukken van het Derde Rijk. Hij had zo een aanslag op Himmler kunnen plegen. Gelukkig voor Wouw en hemzelf heeft hij dat niet gedaan, want de represailles zouden verschrikkelijk geweest zijn.

Op het einde van de oorlog was pastoor Wolters naar de Duitse commandant in Kruisland gereden in een poging de kerk met zijn toren te redden. Hij kwam terug met slecht nieuws. De toren zou worden opgeblazen en de kerk in brand geschoten. Hij deed zijn verhaal buiten bij de kerk in het bijzijn van onder andere Jack van Wezel, Peet van Tiggelen en Jan Jacobs. Jan stond overal bij en was nergens bang voor. Toen Jan hoorde dat de toren zou worden opgeblazen zei hij onmiddellijk: “Dat gaat niet gebeuren”. “Hoezo niet”, zeiden de anderen. “Ik haal de springstof weg die rond de toren is aangebracht”, zei Jan. De pastoor wilde het niet omdat in zijn beleving dat 15 à 20 inwoners van Wouw het leven zou kosten. Peet was er van overtuigd dat Jan het gedaan zou hebben. Wat Jan wel deed en hem uiteindelijk het leven kostte, vond niet lang daarna plaats. In dezelfde periode (oktober 1944) werd er hevig gevochten rond Wouw. Op de Markt werd een jongen van Schoonen getroffen in zijn arm. De verwonding was zo ernstig dat de toenmalige dokter Voermans er ter plaatse niets aan kon doen. Hij moest met spoed naar het ziekenhuis in Bergen op Zoom. De dokter en de anderen durfden door de hevige gevechten op de Bergsebaan niet naar het ziekenhuis te rijden. Jan Jacobs stond er, zoals altijd, ook bij en hoorde het verhaal aan. Hij aarzelde geen moment en zei: „Zet hem maar achter op mijn fiets, dan breng ik hem weg”. Jan reed door de linies naar Bergen op Zoom en leverde de patiënt in het ziekenhuis af. Op de terugweg werd hij zelf door een kogel getroffen en overleed op de Markt aan zijn verwondingen. Jan was een held vond Peet, we hebben er na de oorlog niets mee gedaan en dat was een groot onrecht naar deze man. Nog een held was, vond Peet, Piet van der Heijden, van de betonfabriek. Op een vraag van Pol Dekkers uit Wouwse Plantage bracht Piet met zijn vrachtwagen met gasgenerator het Joodse gezin Rottenberg (man, vrouw en dochter) naar Putte. Ze waren verstopt onder de ‘mustert’ (tot een bundel bij elkaar gebonden dunne takken, die gebruikt werd om bv. een broodoven te stoken) waarmee hij zijn vrachtwagen had volgeladen. Na de oorlog kreeg Piet een brief waarin de Joodse man schreef dat ze veilig Zwitserland hadden bereikt en hij het op prijs zou stellen om Piet, die mede hen het leven had gered, eens te ontmoeten in Amsterdam. Piet vond dat maar flauwekul en ging pas na veel aandringen van Peet naar Amsterdam. Hij zou volgens Peet wel een flinke beloning krijgen. Joden stonden immers over het algemeen bekend als rijke mensen. Toen Piet de dag na zijn bezoek aan Amsterdam Peet ontmoette, liet hij zijn ‘flinke beloning’ zien. Hij was voor een slof sigaretten een hele dag naar Amsterdam geweest. Dat viel dan weer wat tegen.


 

De wilde jaren na de oorlog

Na de oorlog nam Peet dienst bij de bewakingstroepen. Een uniform was er niet, in plaats daarvan kregen zij een halflange leren jas. Op z’n Wouws waren het de mannen met de lèren jassen. Die bewakingstroepen werden voornamelijk ingezet voor het bewaken van gevoelige objecten. Een van die objecten was het pompstation in Ossendrecht dat heel Zeeland voorzag van drinkwater. Daar waren vrij veel mannen uit Wouw bij betrokken. Peet kon zich de namen nog goed herinneren. Dat waren onder andere Sjaan Gommeren, Jef Raats en Jantje van Merode. Over Jantje van Merode schudde Peet nog een verhaal uit zijn mouw, waar hij nu nog om moest lachen. Ook ’s nachts moest wachtgehouden worden bij het pompstation. Er was op het terrein een put waar warme lucht uit kwam afkomstig van de verwarming. Op de put hadden de mannen ‘mustert’ gelegd om op te kunnen zitten en om zich op die manier te kunnen verwarmen. Toen Peet ’s nachts als wachtcommandant zijn ronde deed om te zien of de wachtposten paraat waren, zag hij Jantje zitten op de ‘mustert’ met het geweer rechtop tussen zijn benen. Door de warme lucht was Jantje in slaap gevallen. Peet bekeek de situatie, besloot Jantje eens flink te laten schrikken en schoot het met scherp geladen geweer van Jantje af. Omdat Jantje dacht dat hij beschoten werd, ging hij onmiddellijk in dekking. Ze hebben er samen geweldig om gelachen. Elke zondag kwamen de vriendinnen naar Ossendrecht. Zij gingen voor de vorm op familiebezoek, maar ondertussen bezochten ze de daar ingekwartierde militairen. Ook Marie Pijs, de latere vrouw van Peet, ging daar op bezoek. Zij hadden het daar heel goed naar de zin met Engelse sigaretten en lekker eten. De militairen stonden daar onder Engels bevel en werden ook door hen bevoorraad.

Bedankbrief van de Familie RottenbergEr was aan niets gebrek. Naast Ossendrecht waren zij ook aan de Tholenseweg bij de familie Bovee gelegerd. Het was de enige toegangsweg van Halsteren naar het eiland Tholen en men moest voorkomen dat overgebleven Duitsers van het eiland konden ontkomen. Dat was voor die Duitsers toch al niet zo gemakkelijk, want men had de enige verbinding met het vaste land, de brug over de Eendracht, in de lucht laten vliegen. Op die plaats hoorden zij op een dag dat er in Wouw een ramp had plaatsgevonden. Er was een V1 in de Doelen gevallen met veel doden en gewonden. Het was aan de mannen bij Halsteren volledig voorbijgegaan. Na de oorlog bezocht de commandant van het geschut dat de V1 vanaf de wei van Van Zundert had neergehaald nogmaals Wouw. Hij had gehoord wat een verwoesting was aangericht door die V1 en hij voelde zich nog verantwoordelijk voor wat er was gebeurd. Het werd voor hem een heel emotionele tocht door ‘de Doelen’.


 

De eerste autobom

Op een dag kreeg Peet de opdracht alle overgebleven Duitse munitie in de omgeving van Wouw op te ruimen. Het waren vooral pantservuisten waar het mee bezaaid lag. Er werden wat ex-NSB-ers opgetrommeld en Piet van der Heijden werd weer gevraagd met zijn vrachtwagen voor het vervoer te zorgen. Het vrachtwagentje werd helemaal vol geladen, zo vol dat men de pantservuisten met touwen vast moesten binden. De pantservuisten moesten afgeleverd worden bij Het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Bij de poort van het Markiezenhof aangekomen zagen, ze nog net twee Canadese soldaten, die daar op wacht stonden, op hun fluitje blazen en er als een haas vandoor gaan. „Wat nu?”, zei Piet? „Rii maar naar binnen” zei Peet. De mannen reden zonder pardon de binnenplaats van het Markiezenhof op. Peet ging naar binnen om te melden dat hij de gevraagde spullen bij had, maar dat werd door de commandant niet erg op prijs gesteld. Ze moesten onmiddellijk Bergen op Zoom verlaten, waarbij die commandant hen toevoegde dat met zoveel springstof heel Bergen op Zoom kon worden opgeblazen. Terug naar Wouw was geen optie vonden beiden. Piet had wel een oplossing. De vrachtwagen werd achteruit tegen het water van de Zanderij, een plas tussen Bergen op Zoom en Heerle, gezet en de wagen werd leeg gekiept. Later is diverse keren door de mijnopruimingsdienst naar de pantservuisten gezocht maar alles was waarschijnlijk in het drijfzand verdwenen. Peet zei: “Wij hadden geen flauw idee waar we mee bezig waren en hoe gevaarlijk het was”.


 

Marie Pijs komt in zijn leven

Marie en de kinderen René en KeesTijdens de oorlog ontmoette Peet zijn latere vrouw Maria Cornelia (Marie) Pijs. Marie kwam uit Heerle, waar ze op 30 mei 1923 werd geboren als dochter van de smid. Waar ze elkaar precies ontmoet hebben, wist Peet zich niet meer te herinneren. Naar eigen zeggen was hij in die tijd behoorlijk populair bij de vrouwen en Marie was zeker niet zijn eerste meisje. Op 15 juni 1948 trouwden ze en gingen ze wonen naast het ouderlijk huis in de Roosendaalsestraat. Kort daarop kwam Peet thuis met de mededeling dat hij de woning Bergsestraat 65 gekocht had van Charles Schrooyen. Zijn vrouw Marie vond dat, zacht uitgedrukt, merkwaardig, ze wist immers van niets. Peet overtuigde haar met de woorden dat het toch wel een mooi huis was. Marie vond het maar ouderwets met kleine kamertjes boven, maar ze kon aan de situatie niets meer veranderen. Achteraf vond Peet zijn handelwijze toch ook wel een beetje eigenzinnig. In 1970 verhuisden ze naar de Agathalaan waar Peet en zoon René nog altijd wonen .


 

Veertig jaar werken bij de notaris

Peet in 1945 met zijn latere echtgenote Marie bij het pompstation in Het werk bij de gemeente vond Peet na een jaar al welletjes en hij vertrok naar het notariskantoor van notaris Siebelink. Dat kantoor was gevestigd bij de notaris aan huis, naast de brouwerij van de familie Siebelink aan de markt te Wouw. De notaris woonde daar met zijn zuster. Peet volgde Piet van Dijk op als boekhouder. Deze was een eigen accountantskantoor begonnen in Bergen op Zoom. Naast boekhouder werd hij, zoals gebruikelijk op een klein kantoor, ook ingezet voor alle andere kantoorzaken. Zijn salaris was zo’n 300 à 400 gulden per maand. Een heel behoorlijk salaris voor die tijd. Peet zou veertig jaar in het notariaat werkzaam blijven bij achtereenvolgens notaris Siebelink, notaris Nooren, notaris Goderie en nog een korte periode bij de huidige notaris Hermsen. Van notaris Siebelink kregen de medewerkers veel vrijheid. De notaris bracht veel tijd door in de nabijgelegen brouwerij van zijn broer. Menigmaal was de notaris niet te vinden voor het ondertekenen van stukken. Zijn zuster zei dan tegen de medewerkers: „Hij zal wel in de brouwerij zijn”. Door de aanwezigheid van maar liefst drie kandidaat-notarissen kón notaris Siebelink ook relatief veel tijd besteden aan de brouwerij. Hij liet zich ook wel eens ontvallen dat hij beter geen notaris had kunnen worden, maar brouwer. De periode bij notaris Siebelink was voor Peet een gouden tijd. De notaris was een goed mens, hij kon er alle facetten van het vak leren en de vrijheid die Peet kreeg kwam goed van pas bij zijn nevenactiviteiten. Er kwamen vogels van allerlei pluimage op het notariskantoor. Veel boerderijen en landerijen in West-Brabant en Zeeland waren in het bezit van de adel, dikwijls Belgische adel. Het notariskantoor verrichtte voor deze mensen allerhande zaken, zoals het innen van de pacht, het doen van de belastingaangifte en soms ook personeelszaken. Peet herinnerde zich nog een anekdote over J. Pelletier, Graaf de Chambure en zijn vrouw gravin de Chambure–Cuypers, de toenmalige eigenaren van landgoed Mattemburgh. Peet was een van de weinige op kantoor die een beetje Frans sprak. Op een morgen belde de graaf dat ‘le jardinier malade’ was en als zodanig opgegeven moest worden bij de ziektewet. Peet moest dan de graaf te woord staan in zijn beste schoolfrans, dit tot groot vermaak van zijn collega’s op het kantoor. Elk jaar kwamen de heren hun bezittingen bekijken (schouwen) en vernemen wat de opbrengst van hun bezittingen was. Er waren onder de klanten ook drie baronnen uit België, waarvan er een burgemeester van Vorselaar was. Deze kwam prompt eerst Peet, die ondertussen wethouder in Wouw was geworden, de hand schudden met de opmerking: ‘goede morgen schepen’. Bij het schouwen van een boerderij in de buurt van Ossendrecht maakte een van de eigenaren de opmerking: “Alfred, wat staan er toch veel distels en doornen op uw land”. De boer gaf hierop als antwoord, dat het kwam door de watersnood. Peet dacht zelf eerder aan een slechte boer. Veel leverden de boerderijen de eigenaren niet op. Volgens Peet waren de boeren ook behoorlijk slim om niet al te veel pacht te behoeven te betalen. Veelal bracht de pacht niet meer op dan de opgegeven onkosten en het onderhoud dat de boer had gepleegd. Verder probeerden de boeren ook de notaris met een haas, een stuk vlees of iets dergelijks zodanig te beïnvloeden dat deze het niet al te bont maakte met de te betalen pacht. Op een dag kwam een boer bij de notaris met een kip. De notaris was in bespreking en de kip werd op het kantoor afgegeven. Jong als zij waren, begonnen ze op het kantoor met de kip te voetballen tot er niet veel meer van over was. Of de notaris de kip had opgegeten wist Peet niet meer. Leuk vond hij het nog steeds. Langzamerhand begon de adel haar bezittingen te verkopen. Hun bezit bracht hun nauwelijks wat op. Zo ook het verhaal van baron Daufresne de la Chevallerie. Deze was door erfenis uiteindelijk de eigenaar geworden van alle bezittingen van de familie De Ram uit Halsteren. De boerderijen van Withagen en Bol waren o.a. eigendom van deze meneer. Hij was consul in Japan en éénmaal per jaar kwam hij naar Wouw om te informeren hoe het met zijn bezittingen gesteld was. Na de zoveelste teleurstelling over de opbrengst zei hij: „Ik bezit bijna de hele provincie en het brengt me niets op”. Niet lang daarna verkocht hij zijn bezittingen. De kennis van de Franse taal is Peet op kantoor altijd van pas gekomen, tot notaris Hermsen in Wouw kwam. Die sprak Frans zoals Peet Wouws kon praten en hij had Peet niet meer als tolk nodig. Nog één verhaal over notaris Nooren, omdat het relevant is voor het vervolg van dit verhaal. Nooren had een zoon die in Amsterdam medicijnen studeerde (de latere chirurg Nooren in Roosendaal). Zoals een goed student betaamt, had ook deze een chronisch gebrek aan financiële middelen en vroeg zijn vader regelmatig om een extra donatie. Die stuurde hem prompt naar de boekhouder Peet, die hem vijfentwintig gulden mocht geven, niet meer. Alle vier de notarissen hadden zo hun eigen karakters. Peet vond Siebelink en Goderie goedmoedig, Nooren streng en Hermsen geleerd. Aan de eerste drie heeft hij warme herinneringen, met Jos Hermsen en zijn vrouw heeft hij nog wekelijks contact.


 

Het verenigingsleven na de oorlog

Foto voor het huis in de Roosendaalsestraat.   v.l.n.r. Harrie Raats, Mina, de vader van Peet, PeetNiet alleen de politiek kwam weer op gang, ook het verenigingsleven werd nieuw leven ingeblazen. Het was een dynamische periode waarin veel tot stand werd gebracht. Peet nam met hart en ziel deel aan die tijd en hij was lid van zowat alle verenigingen in Wouw. De postduivenvereniging ‘De Luchtbode’ was een van de grootste verenigingen van Wouw. Peet werd er voorzitter en nam gelijk zijn oude schoolmakker Kees Suijkerbuik mee als penningmeester. Een grote klus was de samenvoeging van de duivenclub in Heerle en de club in Wouw. Er was zeker in die dagen ook al sprake van enige animositeit tussen de dorpen Heerle en Wouw. Toch lukte het Peet deze moeilijke klus in redelijke rust te klaren. Er werd wel eens hard gepraat tijdens de sporadische vergaderingen, maar alles werd in een constructieve sfeer afgewerkt. „Het waren makkelijke mensen”, zei Peet. Het werd anders toen hij door Piet Moerkens benaderd werd om voorzitter te worden van voetbalclub Cluzona. Peet was een voetballiefhebber, maar kwam relatief weinig bij Cluzona. R.B.C., dat was de club waar hij bijna wekelijks naar toe ging. Bij Cluzona wilde men hogerop en na overleg met zijn vrouw Marie besloot Peet de klus aan te nemen. Wat hij zag, waren voetballers met goede bedoelingen en voldoende aanleg, maar met te weinig technische bagage. Er kwam een nieuw bestuur en Peet volgde de nestor van Cluzona, bovenmeester Toon van Oers, op als voorzitter. Peet somde zonder problemen de namen van de mannen op die toen deel uit gingen maken van het nieuwe bestuur: Jantje Buysen (secure vakman en secure secretaris), zijn bijnaam was al snel ‘Jantje secuur’, Koos Verduin, Ludo Mattheeussens, Harry van Gastel, Jack Kerstens en Adrie Mens. Zijn contacten bij R.B.C. wendde hij aan om een goede trainer en jeugdtrainer aan te kunnen trekken. Na consultatie bij Kees Vermunt werd uiteindelijk René van den Boom aangetrokken voor de senioren. Het was zeker ook de verdienste van Paul Swaanen uit Nispen dat de leden van Cluzona voetbal leerden spelen. Het werd een glorietijd voor de club. Het succes bleef niet uit en de ene promotie volgde op de andere. In geen tijd promoveerde men van de onderafdeling naar de tweede klasse K.N.V.B. Ze bleven 7 jaar in die klasse spelen, „maar het was toch een beetje boven onze stand”, zei Peet. Het voorzitterschap van de voetbalclub was vele malen moeilijker dan bij de duivenclub, al keek Peet er met veel genoegen op terug. Zijn opvolger bij Cluzona was Gommert Jonkers die hem ook op het politieke vlak zou volgen.


 

Het werk naast het werk

De beide zonen Kees ( links ) en René met zijn zoveelste gebroken armIn 1946 werd hij gevraagd als tweede kandidaat op de lijst van wethouder Huijgen voor de eerste gemeenteraadsverkiezing na de oorlog. Samen met Frans Huijgen lukte dat vlotjes en Peet was met zijn 24 jaar het jongste lid van de gemeenteraad. “Ik zat tussen de oude mannen”, verzuchtte hij nog. Ook in de gemeentepolitiek begon hij later voor zichzelf en richtte zijn eigen partij, de Middenstandspartij, op. Met deze lijst behaalde hij bij de verkiezingen voor de gemeenteraad precies 999 stemmen, een gigantisch aantal in de toenmalige gemeente Wouw met zo’n 3000 stemgerechtigden. In totaal maakte hij 33 jaar deel uit van de gemeenteraad, waarvan de laatste veertien jaar als wethouder. Als wethouder maakte Peet deel uit van talloze besturen en commissies. „Je werd dan werkelijk overal voor gevraagd”, zei Peet. Niet om zichzelf op de borst te kloppen, maar het was hem in al die jaren wel opgevallen dat je met een beetje hersens al snel óveral voor gevraagd werd. Hij was vanuit de gemeente onder andere bestuurslid van het Werkvoorzieningsschap in Roosendaal met als directeur Paul Wagtmans (de latere interim burgemeester van Wouw) en het regionale woonwagenschap met daarbij de huidige burgemeester van Breda, Peter van der Velden. Hij was medeoprichter van de duo-stad Roosendaal-Bergen op Zoom en hij heeft hele goede herinneringen overgehouden aan de veertien jaar dat hij vice-voorzitter van de Stichting Crematorium in Bergen op Zoom was. Hij zat in nog talloze andere besturen. Over alles weet Peet wel een anekdote. In het WVS-bestuur had hij, naar eigen zeggen, nogal een grote mond. Dat was ook Paul Wagtmans opgevallen, die hem wel eens uit zou leggen hoe een goed bestuurder moest acteren. Met de woonwagenkampen kwam er weer een ander verhaal dat hij onlangs nog opgehaald heeft samen met Peter van der Velden.
In elke plaats in de regio moesten kleine woonwagenkampen worden opgericht. Dat lukte in alle plaatsen redelijk snel behalve in Nieuw-Vossemeer. Daar was de postbode Hommel wethouder en hij deed eigenlijk wat zijn kiezers van hem verlangden. Er kwam, als het aan hem lag, geen woonwagenkamp in zijn dorp. Uiteindelijk is het er toch gekomen, maar het kostte de dames en heren van het bestuur veel energie en overredingskracht.


 

Terugkijken op zijn leven in de Wouwse politiek

Marie en Peet  worden op 27 mei 1992 op het gemeentehuis ontvangen, waar hij afscheid neemt als wethouderPeet heeft de 33 jaar in de gemeenteraad als een boeiende en leerzame tijd ervaren. Je kwam met heel veel verschillende mensen in contact. Je kon dikwijls iets betekenen voor de inwoners van je dorp. Er kwamen tijdens zijn wethoudersschap wekelijks gemiddeld zo’n vijftien mensen op het spreekuur. Van vaagheden hield hij niet. De problemen moesten op tafel worden gelegd om iemand echt te kunnen helpen, hoe moeilijk dat ook soms voor de mensen was. Peet was daar hard in, nu veel meer relativerend. Sommige problemen waren ook voor een wethouder niet op te lossen, zeker niet als de betrokkenen alleen maar uit waren op eigen gewin en daar alle middelen voor geoorloofd vonden. Eens kwam een ambtenaar naar de kamer van de wethouder om te vertellen dat iemand vrouw en kinderen op zijn kantoor had achtergelaten met de woorden: „Zorgen jullie er maar voor”. De politie heeft ze toen maar weer weggehaald. Het waren mensen waarmee niet te eggen of te ploegen was en die alleen uit waren om zoveel mogelijk geld bij de gemeente weg te halen. Er waren ook plaatsen waar niemand naar toe durfde te gaan uit angst voor geweld. Peet dacht dat wel te durven maar kwam als eerste een grote hond tegen die een gat in zijn jas beet. Het maakte zoveel indruk op Peet dat hij de jas nog steeds heeft bewaard. Nee, het was niet altijd rozengeur en maneschijn. Het werk als wethouder met daarnaast een andere baan was dikwijls moeilijk te combineren. Er ging veel tijd zitten in het lezen van de stukken, vergaderen, bijeenkomsten en nog veel meer. Het gebeurde wel dat Peet tot half twee ’s nachts op het gemeentehuis aan het werk was. Op de vraag wat hem als wethouder aan grote zaken is bijgebleven in positieve zin was het antwoord: ”Het uitbreidingsplan ‘De Omganck’ en met name de grondaankoop”. Als wethouder zat je met twee petten op. Je moest enerzijds voor de gemeente de grond zo goedkoop mogelijk zien aan te kopen en anderzijds de eigenaren, veelal ook inwoners van Wouw, redelijk compenseren voor hun bezit en inkomstenderving. De meeste eigenaren waren boeren uit Wouw en het is algemeen bekend dat boeren slimme onderhandelaars zijn. De onderhandelingen werden dikwijls gevoerd in een sfeer van kortzichtigheid en jaloezie. Dat het uiteindelijk voor beide partijen tot een goede transactie was gekomen deed Peet nog steeds deugd. “Ik heb er voor de gemeente behoorlijk geld mee verdiend” vond Peet.
Niet alles ging zoals hij het graag gewild had. Een voorbeeld was de oprichting van een wat Peet noemde ‘Suïcideclub’ . Het was Peet opgevallen dat in de gemeente Wouw veel gevallen van zelfdoding voorkwamen. Hij vroeg de drie huisartsen en nog wat andere deskundigen om eens te kijken naar het hoe en waarom van dit verschijnsel. Echt belangrijk onderzoek was er toen nog niet verricht, het was het gevoel van Peet. Het kwam niet van de grond tot teleurstelling van Peet, zeker toen later uit onderzoek naar voren kwam dat in Zuid West-Brabant ongeveer 7% van de sterfgevallen een suïcidale oorzaak had. Een gemiste kans vond Peet. Pas op zijn zeventigste levensjaar, op 27 mei 1992, stopte Peet als wethouder van de gemeente Wouw en hing hij zijn politieke pet aan de wilgen. Na Cluzona werd ook hier Gommert Jonkers weer zijn opvolger.


 

De burgemeesters

Als ambtenaar, raadslid en wethouder heeft Peet te maken gehad met zes burgemeesters. De eerste was burgemeester Termeer, in het begin als ambtenaar en na de oorlog een korte periode als raadslid. Peet herinnerde zich deze burgemeester vooral van de periode na de oorlog toen deze behoorlijk beschadigd uit krijgsgevangenschap in St. Michielsgestel, voor een korte tijd terugkeerde in Wouw. In de oorlog was daar, de uit Ossendrecht afkomstige NSB-burgemeester de Jong. Volgens Peet ook een ‘brood NSB-er’ die het voor Wouw veel slechter had kunnen doen. We hadden het in ieder geval beter getroffen dan Roosendaal met zijn ‘Plettermans’ .
Na burgemeester Termeer kwam burgemeester F. Hoebens. Deze nam samen met de wethouders de wederopbouw stevig ter hand en bracht veel tot stand. Voor Peet was deze burgemeester sowieso al bijzonder. Het was burgemeester Hoebens die Marie en Peet op 15 juni 1948 in de echt verbond. Na Hoebens maakte hij nog burgemeester Rutten mee als raadslid. Daarna kwam burgemeester P. Sanders waar hij voor de eerste keer in 1978 als wethouder samen mee in het college van burgemeester en wethouders zat. Sanders en Peet zaten niet altijd op dezelfde golfengte, maar uiteindelijk konden ze toch wel samen door een deur. Na vier jaar wethouderschap met burgemeester Sanders kwam er een jongeman naar Wouw. Het was de huidige burgemeester van ’s-Hertogenbosch Ton Rombouts. Ondertussen was Peet met afstand de oudste van het college. Zijn collega-wethouder was Henk Hellegers, de huidige burgemeester van Werkendam, toen ook nog een broekie. Het klikte wel tussen die drie, ondanks het leeftijdverschil. Wouw was toch vooral een carrièrestap voor Rombouts en die bemoeide zich niet al te veel met de zaken. Een voorval kon Peet zich wel voor de geest halen. Er was een tekort op de begroting van 40.000 gulden. Een behoorlijk bedrag voor die tijd. Voor Rombouts lag de oplossing voor de hand. Ieder lid van het college moest 12 werklozen binnen zijn verantwoordelijks gebied aan het werk zien te krijgen, zodat de uitkeringen met dat bedrag zouden verminderen. Als wethouder van financiën en sociale zaken was dat voor Peet een stuk moeilijker dan voor bijvoorbeeld Hellegers, die bij de aanbesteding van straatwerk bij de aannemer bedong dat 12 werklozen uit de gemeente bij dat project aan het werk zouden komen. Toen ging bij Peet een lichtje branden en stapte hij op de directeur van het W.V.S., Wagtmans, af. Hij zette deze zo onder druk dat Wagtmans ook 12 mensen in de W.V.S.-organisatie opnam. Peet was niet voor niets bestuurslid van die club en kon daar handig gebruik van maken. In 1989 vertrok burgemeester Rombouts en werd Peet een half jaar waarnemend burgemeester van Wouw. Toen kwam, tot de gemeentelijke herindeling, burgemeester H. Willems, waarmee Peet samen met Gommert Jonkers het college vormde. Op 27 mei 1992 nam Peet na 33 jaar lid van de gemeenteraad te zijn geweest, waarvan 14 jaar als wethouder, afscheid van de politiek. Het was een machtige tijd die hij voor geen geld had willen missen.


 

Was er nog een leven naast de politiek?

Moeder van Peet ca 1945Nauwelijks voorstelbaar, maar er was een leven naast de politiek. De basis was een thuis, waar hij rust vond en een stabiele omgeving met zijn vrouw Marie als klankbord, steun en toeverlaat. Zij gaf hem ook de ruimte om al dit werk in de avonduren te doen. Aan de ene kant zei ze wel eens, als Peet weer met een negatieve ervaring thuiskwam: „Stop er toch mee”. Maar aan de andere kant was ze even later weer de grote stimulator om door te gaan. Er was veel overleg in het gezin van Tiggelen en Peet heeft nooit het idee gehad dat hij de man was die ‘op zondag het vlees kwam snijden’. Het gezin werd in de Roosendaalsestraat al op 17 juni 1949 verblijd met de geboorte van zoon René (Rumoldus Cornelius Petrus). Na de verhuizing naar de Bergsestraat werd op 17 december 1951 zoon Kees geboren (Adrianus Cornelius Rumoldus Aloysia) . Beide zonen gingen in Wouw naar de lagere school. Terwijl Kees in Roosendaal verder ging bezocht René het internaat bij de broeders in Huijbergen. Daar wist Peet nog wel een verhaal over. René bleek te beschikken over een, in de volksmond, ‘glasbeendergestel’ . Hij brak 13 keer een arm, waarvan een aantal keren bij de broeders. Eenmaal werd hij achterop de fiets bij een broeder naar het ziekenhuis in Bergen op Zoom gebracht en ging hij met het gips om zijn arm op de fiets weer terug naar Huijbergen. Vakantie zat er niet altijd in voor het gezin maar uitstapjes naar zee en bos werden regelmatig gemaakt. Peet kon zich nog goed de vakanties in Oostenrijk herinneren, waar ze verbleven in hotel ‘ Der Wilde Kaiser ’. Ze gingen er zeven jaar voor een week naar toe. Kees ontmoette een meisje uit Breda, Els Hurks en zij trouwden. Zij gingen in Etten-Leur wonen waar Kees werkte. Op 5 mei 1991 werd Pascal, het eerste kleinkind van Marie en Peet geboren, gevolgd door een kleindochter Nicole op 16 februari 1993. Zoals dat meestal het geval is genoten opa en oma met volle teugen van deze kinderen. Toch was het niet altijd rozengeur en maneschijn in huize van Tiggelen.

Vader van Peet ca 1940Op 11 november 1977 kreeg Peet de eerste waarschuwing voor zijn harde werken. Hij werd getroffen door een hartinfarct. Het liep uiteindelijk goed af, maar op 28 januari 1985 was een hartoperatie in de Klokkenberg noodzakelijk en kreeg hij vijf omleidingen. Zijn herstel verliep voortreffelijk. Het leven ging weer zijn gang in de Agathalaan. In 1994 dienden zich nieuwe serieuze problemen aan. Marie kreeg op haar zeventigste gezondheidsproblemen. Ze bleek ernstig ziek. Er werd door de internist maagkanker bij haar geconstateerd. Een operatie was noodzakelijk en op de vraag door welke chirurg zij geopereerd wilde worden was het antwoord snel gevonden: Nooren, de zoon van de vroegere notaris uit Wouw. Het werd een zware ingreep maar met een voortreffelijk resultaat. Na een periode van herstel moest Marie op controle bij Nooren. Peet dacht aan de studentenjaren van de jonge Nooren die bij hem 25 gulden moest komen halen en nam voor hem als dank een goede fles wijn mee. Marie vond dat maar niks, maar Peet hield vol en gaf na afloop van de consultatie de fles aan de dokter. Nooren was er zeer mee verguld en zei dat het inderdaad bijna nooit voorkwam , maar dat het hem wel herinnerde aan zijn studententijd. Uiteindelijk, na nog vijf fijne jaren met zijn vrouw, overleed Marie op 23 februari 1999 na een kort ziekbed. Door de zware aanslag op haar lichaam was waarschijnlijk de weerstand tegen de griep zo klein dat ze er, volgens de dokter, aan overleed. Na ruim 50 jaar huwelijk bleef Peet achter in de Agathalaan. Niet alleen gelukkig, want zoon René had het zo goed thuis dat hij nooit overwoog het ouderlijke huis te verlaten. Naast zijn werk bij T.P.G.-post bezoekt René vele landen en geniet van het leven, aldus Peet. Ze hebben het samen goed en maken er het beste van. Drie vrouwen zorgen voor de sociale contacten en huishoudelijke ondersteuning en mogen niet onvermeld blijven van Peet. Op woensdag is het koffiekrans met Jennie van Tiggelen (geen familie), Maaike Hermsen en Lina Oostvogels. Peet zorgt voor de koffie en het worstenbrood. Het is er altijd gezellig.


 

Was er waardering voor zijn werk?

Ja, niet alleen mondeling van de inwoners van Wouw en omstreken en van de mensen waarmee hij jarenlang samenwerkte in het verenigingsleven en de politiek. Er kwamen ook stoffelijke blijken van waardering. Zo veel, dat ik er maar een aparte opsomming van geef.
Op 6 augustus 1977 kreeg hij de erepenning in zilver van de gemeente Wouw, gelijk met Nederlands kampioen driebanden Jan Doggen. In 1991 werd hij benoemd tot drager van de erepenning in goud in de orde van Oranje Nassau en ook tot Ridder in de orde van Oranje Nassau. Op 27 mei 1992 werd Peet benoemd tot ereburger van de gemeente Wouw in verband met 33 jaar lidmaatschap van de gemeenteraad, waarvan de laatste veertien jaar als wethouder en negen maanden als waarnemend burgemeester na het vertrek van burgemeester Rombouts. Verder kreeg Peet het Oorlogs Herinnerings Kruis, werd hij benoemd tot erevoorzitter van Cluzona en ontving de gouden speld van de K.N.V.B.


 

Epiloog

Peet in 2006 thuis in zijn vertrouwde omgevingIk had een gesprek met een sociaal bevlogen man. Dit sociale gevoel werd heel sterk bepaald doordat hij op jonge leeftijd de ellende van de crisisjaren meemaakte. Niet zozeer door het feit dat het thuis armoe troef was, dat viel gelukkig wel mee, maar het feit dat mensen totaal afhankelijk waren van anderen en de manier waarop daar soms mee omgegaan werd door de mensen die het toen voor het zeggen hadden. Dat beeld kreeg Peet ook in de na-oorlogse jaren nog van pastoor Theo Wolters die alleen oog had voor ‘zijn kerk’ en geen idee had hoe slecht veel van zijn parochianen er voorstonden. Veel mensen leefden in zeer armoedige en onhygiënische omstandigheden. Toen later onder andere kapelaan Oomen naar Wouw kwam, werd dat beeld gelukkig anders en kwam er meer ondersteuning voor de hulpbehoevenden vanuit de kerk. Peet is er niet door gefrustreerd geraakt en heeft zich niet afgewend van de kerk. Regelmatig bezoekt hij de kerk en hij gaat pas slapen na een gebedje. Door alle opgedane levenswijsheid is Peet er van overtuigd geraakt dat we in een gouden tijd leven die kansen biedt aan praktisch iedereen.
Peet leerde ook dat sommigen in de maatschappij altijd zullen proberen op de rug van anderen mee te rijden. Door die mensen, die hij in zijn praktijk tegenkwam, is hij op dat punt enigszins verbitterd. Ook met roddel en achterklap ben je bij hem aan het verkeerde adres. Peet leeft nu, samen met zijn kinderen, kleinkinderen en vrienden, gelukkig binnen de mogelijkheden die het leven hem momenteel bieden en is daar gelukkig mee. Peet ik heb genoten van de gesprekken die we gehad hebben. Nog bedankt voor de koffie en het worstenbrood, al kwam het soms wat laat.

Wouw, juli 2006 Kees Hellemons